من نمی‌توانم از جمله: “بالاخره وردپرس فارسی آمد!” استفاده کنم. چون منتظرش نبودم و و در جریان کار هم نبودم و تازه دو ماه است که می‌دانم وردپرسی‌ها روی سایت وردپرس فارسی کار می‌کرده‌اند. البته ظاهراً زمان زیادی هم برای این کار صرف شده است. و کار و زحمت فراوان که همین جا باید به عزیزان دست اند کار تبریک و خسته نباشید گفت. به هر حال این پست را اختصاصی وردپرس می‌نویسم تا بعداً حرف و حدیثی پشت سرم نباشد!

در مورد وردپرس و رقابت‌ش با سایر سرویس‌ها مانند مووبل تایپ بحث‌های زیادی شده و خواهد شد. اما در این میان و در بین کاربران ایرانی و فارسی زبان به واقع وجود مرجع و ماخذ و سایت مادر برای وردپرس محسوس بود. که با تلاش دوستان و علاقمندان به این سرویس اپن سورس دوست داشتنی این امر میسر شده است. در نگاه مثبتی اکنون می‌توان گفت وردپرس فارسی کم کم می‌تواند در بین وبلاگ‌نویسان فارسی زبان جایی برای خود باز کند. به خصوص که در دو سال اخیر وردپرس رشد جهشی محسوسی داشته است و این رشد اصولاً باید در بین ایرانیان نیز محسوس باشد. حال با وجود بسته فارسی ساز وردپرس دیگر بهانه‌ای برای دوری از آن وجود ندارد. البته پیش شرطهایی نیز هستند. مانند بروز رسانی بسته فارسی ساز همگام با انتشار هسته‌ی اصلی وردپرس. ترجمه و ارائه‌ی راهنما و codex وردپرس به زبان فارسی و از همه مهمتر فعال کردن انجمن پرسخ و پاسخ که ضامن رشد پلت فرم‌های این چنینی است.

من بعد از دو ماه کار با وردپرس دات کام و سرویس رایگان وبلاگش به جرات می‌توانم بگویم که امروز بهترین گزینه برای وبلاگ نویسی (فارسی) در بین سرویس‌های وبلاگی، وردپرس دات کام است. (جدا از سرویس‌های وطنی و مباحثی که پیرامونشان وجود دارد) وردپرس فارسی را به این امید معرفی و تبلیغ می‌کنم که در آینده‌ای نزدیک شاهد رشد چشمگیر آن در بین فارسی زبانان باشم. و منتظر روزی که بتوانم بسته اصلی و شخصی وردپرس را هم به عنوان پلت فرمی قوی و کارآمد معرفی کنم!

امروزه کاربرد CSS در طراحی وب چنان گسترده و پررونق است که نیاز به برنامه های کمکی برای کدنویسی و ویرایش فایل‌های css کاملا محسوس است. در این بین برنامه های متعددی تولید و عرضه شده‌اند که هر کدام معایب و محاسن خاص خود را دارند. هرچند کد نویسی css به نظر ساده و سهل می‌آید، اما نیاز به برخی ملزومات و امکانات در کنار کدنویسی باعث شده کاربرانش به سمت برنامه‌های ویرایشی و کتابخانه‌‌ای کشیده شوند. بر حسب نیاز در این مدت چند برنامه‌ی Css Editor را مورد استفاده قرار دادم. که در بین آنها برنامه‌ای به نام Style Master بسیار نظرم را جلب کرد. به خصوص که امکانات مفصل و قابل قبولی را در حیطه کد نویسی css فراهم کرده است. در مورد امکانات نرم افزار Style Master به هفت شاخص آن اشاره می‌کنم:

۱- لیست دستورات: تمامی دستورات و کدهای نوشته شده در فایل css‌ را لیست می‌کند. نکته جالبش این است که برخی دستورات کلی و تو در تو را با تغییر رنگ ممیز کرده است.

۲- برگه کد نویسی: در این قسمت می‌توان به راحتی و بصورت دستی کد نویسی کرد. کاراکترها و دستورات به تفکیک رنگ مشخص شده‌اند. متاسفانه دستورات در این محل به صورت (drop-down) مانند برنامه Dreamweaver نمایش داده نمی‌شوند. اما ویژگی جالب آن غلط یابی کد نویسی است که دستورات ناقص یا اشتباهی را که ممکن است در تایپ دستی رخ دهد با رنگ قرمز مشخص می‌کند.

۳- نمایش زنده: css‌ نوشته شده به صورت آنی در این بخش قابل رویت است. و نیازی به لود Tab جداگانه‌ای مانند Design view نمی‌باشد.

۴- خصوصیات: مهم ترین بخش برنامه Style Master است که دستورات را لیست کرده و کار را برای افرادی چون من! که حال کد نویسی دستی ندارند راحت می‌کند. به نوعی Wizard متصل به کتابخانه دستورات css است که تمامی مشخصات و خصوصیات را قابل تعیین می‌نماید.

۵- پشتیبانی از مرورگرها: این بخش منحصر بفردترین قسمت برنامه است. در این بخش کد، دستور یا تمام فایل css مورد بررسی قرار گرفته و امکان پشتیبانی و اجرا شدن آن در مرورگرهای گوناگون مشخص می‌گردد. مرورگرهایی مانند IE, Firefox, Opera, Mozilla, Safari, Netscape. دو گزینه هم در نظر گرفته شده که در صورت تایید کد یا امکان بروز مشکل در مرورگر توضیحات مربوطه را ارئه می‌دهد.

۶- نمایش در مرورگر:  این گزینه می‌تواند با مشخص کردن مسیر فایل اجرایی مرورگرها و در صورت نصب آنها روی کامپیوتر صفحات حاوی css را در مرورگر مربوطه نمایش دهد.

۷- و بالاخره مرجع css به صورت کتابخانه‌ی دستورات به همراه توضیحات مفصل در دو بخش اطلاعات دستور و قابلیت‌های دستور در دسترس است.

امکانات بسیار دیگری نیز برای لذت بردن از کار با css در برنامه Style Master عرضه شده است. با این اوصاف بر طراحان وب واجب است که این برنامه را برای آزمایش هم که شده دریافت و در مدت ۳۰ روزه نسخه دموی آن را ملاحظه و مکاشفه نمایند!

امروز برای دیدن سایتی همراه یکی از دوستان به سایت پژوهش (کافی نت) کتابخانه رفتم. بعد از اینکه کارمان تمام شد گفتم سری به یاهو مسنجر بزنم. متاسفانه آنجا هم مثل همه‌ی سایت‌های پژوهشی، مسنجر روی سیستم نصب نکرده بودند. در دانشگاه هم که بودیم برنامه همین بود. یک زمانی پشت سیستم که می‌نشستیم اول یاهو مسنجر را دانلود و نصب می‌کردیم و وقتی کارمان تمام می‌شد کلهم همراه با پوشه‌ها و مخلفات از روی سیستم پاک می‌کردیم. مدتی بعد که دستمان رو شد دسترسی به دانلود و نصب برنامه روی سیستم غیرفعال شد. بعد از آن هم مدتی به سایت کلوپ پناه بردیم که چت روم‌هایی با سرعت خوب ارائه می‌دهد و … .

و اما بعد از گذشت آن سال‌ها محدودیت‌ها (در این عرصه هم) از میان برداشته شده و می‌توان به راحتی بدون نیاز به برنامه‌ای که تحت سیستم عامل اجرا شود و مستقیماً به کمک وب به مسنجرهای مختلف  متصل شد. به خصوص با وجود تکنولوژی‌هایی مانند جاوا و آژاکس سرعت و زیبایی هم در اختیار است. امروز بعد از اینکه از اجرای مسنجر روی ویندوز نا امید شدم به جستجو پیرامون سرویس‌های مسنجر تحت وب پرداختم. نتیجه جستجو این شد:

- meebo.com : فعال‌ترین و پرکاربردترین وب مسنجر کنونی است که از Aim,Yahoo,Gtalk,Msn پشتیبانی می‌کند. همچنین با ایجاد حساب کاربری در خود سایت می‌توان همزمان به تمام مسنجرها متصل شد.

- ebuddy.com : از Msn,Yahoo,Gtalk,Aim,Myspace پشتیبانی می‌کند.

- iloveim.com : پشتیبانی از مسنجرهای Msn,Yahoo,Gtalk,Aim,Aol.

- koolim.com : این وب مسنجر از سرویس‌های Aim,Msn,Yahoo,Gtalk,Icq پشتیبانی می‌کند.

- webmessenger.yahoo.com : مسنجر تحت وب یاهو که نسخه بتای آن به تازگی ارائه شده است.

ممکن است سایت‌های دیگری نیز اقدام به ارائه سرویس در این زمینه کرده باشند که متاسفانه دانش جستجوی من از این بیشتر یاری نکرد! فقط مشکلی که وب مسنجر یاهو دارد استفاده از فلش پلیر است که باعث سنگینی و کند شدن لودینگ‌ها و پیغام‌ها می‌شود. از طرفی ممکن است بر روی سیستمی فلش پلیر نسخه ۹ نصب نشده باشد. و حتی امکان دانلود و نصب آن نیز نباشد. در آن صورت ارتباط منتفی خواهد بود. (چیزی که امروز به آن مبتلا شدیم! و البته از meebo کمک گرفتیم.)

بالاخره شرکت sixaparat نسخه چهارم مووبل تایپ رو به صورت نهایی ارائه کرد. از چند ماه پیش که نسخه بتای این پلت فرم معرفی و برای تست ارائه شده بود ام تی کارها از انقلابی بزرگ در این سرویس وبلاگ سخن میگفتند. پروژه اپن سورس کردن مووبل تایپ نیز دلیل موجهی برای یک دگرگونی بزرگ در این محصول بود. وردپرس که امروز قویترین پلت فرم وبلاگ سورس باز می‌باشد از این پس باید با مووبل تایپ سورس باز رقابتی سخت و نفس گیر داشته باشد. گو اینکه سورس باز کردن mt هنوز به پایان نرسیده و در مراحل تکمیل است و قرار است در طی چند ماه آینده این امر صورت گیرد. نکته‌ی جالبی که در مووبل تایپ ۴ به چشم می‌آید شباهت بسیاری است که با وردپرس و محیط مدیریت آن دارد.

این موضوع شاید بر این ادعا که توسعه و فراگیری وردپرس در بین کاربران امروز سازندگان مووبل تایپ را دچار ترس و دلهره از پیشرفت آن کرده است صحه گذارد. علاوه بر اینکه سورس باز کردن آن نیز گامی دیگر در ورود به ماراتنی دیدنی بین این دو پلتفرم وبلاگ محور خواهد نمود.

در حال حاضر مووبل تایپ ۴ در سه نسخه ارائه می‌شود که نسخه‌ی کاربری شخصی آن جهت دانلود به صورت رایگان در دسترس می‌باشد.

بیشتر در این رابطه: مووبل تایپ ۴، یک انقلاب

جاکس‌بلاگ  نام سرویس تقریباً جدیدی است در سبک و سیاق توییتر (در مورد چیستی توییتر به آرشیو دکتر مزیدی مراجعه کنید) با این تفاوت که جاکس نسخه فارسی ( و پیشرفته!) توییتر است. به همین راحتی صفت پیشرفته را در مورد جاکس به کار میبرم. در ذیل به دلایلش اشاره میکنم. خودتان قضاوت کنید.

۱٫ جاکس‌‌ بر مبنای تکنولوژی آژاکس (Ajax) بنا و نامش هم از همین عبارت وام گرفته شده. آژاکس به زبان ساده قادر است صفحات را بدون بارگذاری و رفرشینگ معمول (Loading & Refreshing) و بدون صرف کمترین وقت نمایش دهد. این ویژگی جاکس را سریعتر و جذاب‌تر نشان می‌دهد.

۲٫ توسعه در جاکس از آنجا آغاز شد که API خود را در اختیار عموم قرار داد تا با کار روی برنامه‌های جاکس  پیشرفت و کاربردی تر شدن آن تسریع یابد. ویژگی ای که facebook را با سرعتی بسیار بالا در بین کاربران فراگیر کرده است.

۳٫ در جاکس می‌توانید مطلب بنویسید به اندازه ۱۵۰ کاراکتر (۱۰ تا بیشتر از توییتر!) اما با امکاناتی اضافی‌تر. لینک‌هایی که به صفحات وب داده شده‌اند همانند توییتر به کمک tinyurl کوتاه می‌شوند. اما دو ویژگی بسیار جالب و منحصر به فرد جاکس در لینک دهی، تشخیص لینکهای صوتی (mp3) و لینک‌های تصویری (jpg , gif) می‌باشد. بدین معنی که اگر لینک فایل صوتی را وارد کنید، جاکس به صورت اتوماتیک فایلتان را با فلش پلیرای که در مطلبتان نمایش داده میشود پخش خواهد کرد. واگر لینکتان به تصویری با فرمتهای بالا باشد آن تصویر نمایش داده خواهد شد. این ویژگی در هیچ کدام از سرویس‌های مشابه دیده نشده. به تازگی امکان دسترسی جداگانه موضوعی به تصاویر و آهنگ‌ها هم اضافه شده است.

۴٫ عضویت در جاکس در ابتدا صورت دعوتنامه‌ای بود (در مراحل آزمایشی سایت). اکثر کسانی که به جاکس برای آزمایش و تست سرویس دعوت شده بودند وبگرد حرفه‌ای و کاربر سرویس‌های مشابه بوده و قادر بودند مشکلات و نواقص سایت را اطلاع دهند. اینگونه آغاز برای سرویس‌های وب۲ بسیار موثر و کارآمد است و نشان از تفکر بروز طراحان آن دارد. ارائه‌ سرویس شتاب زده می‌تواند باعث بازخورد منفی در بین کاربران جدید وب۲ شود.

۵٫ شما قادر خواهید بود از صورتک‌های یاهو که در بین کاربران ایرانی بسیار محبوب هستند در مطالبتان استفاده کنید. به نظر من ما کاربران ایرانی شدیداً روی استفاده از صورتک‌ها برای ابراز احساساتمان معتاد شدیم. از این رو این امکان هم میتواند نوشتن را جذاب تر کند.

۶٫ پشتیبانی اخبار: صفحه ای است که در آن اخبار و مطالبی که پیرامون جاکس‌بلاگ توسط وبلاگ‌نویسان و کاربران نوشته شده نمایش داده می‌شود. این ویژگی از دو جهت مفید است. اول اینکه میزان محبوبیت و کاربری جاکس را در بین وبگردان و علاقه‌ی آنها برای استفاده و حتی تست جاکس نشان می‌دهد. دوم اینکه کاربران غیرحرفه‌ای جاکس و تازه واردها می‌توانند به مطالب مذکور مراجعه کرده و در مورد جاکس، امکانات، مزایا و حتی مشکلات آن اطلاعات دریافت کنند.

۷٫ جواب دادن به مطلب در زیر آن امکان مناسبی است برای پرسش و پاسخ‌های کوتاهی که عموماً محیط اینگونه سرویس‌ها را برای کاربران جذاب‌تر و ماندگارتر (از لحاظ زمانی) می‌نماید. این امکان در جاکس طوری فراهم شده است که جواب هر مطلب زیر آن در آرشیوی جداگانه قابل دسترسی باشد.

۸٫ بخش ابزارهای جاکس نیز روز به روز در حال تکمیل و توسعه است. ارائه‌ی ویجت‌ برای سرویس‌های بلاگر و وردپرس، ابزارهای فایرفاکس و ویجت imified استفاده از جاکس را آسانتر و دوستانه‌تر کرده است. با توجه به انتشار API جاکس‌بلاگ انتظار می‌رود با استقبال کاربران ابزارها و امکانات بیشتری در این بخش ارائه گردد.

تمامی موارد بررسی شده در فوق نشان از ظرفیت توسعه و پیشرفت جاکس‌بلاگ به عنوان توییتر وطنی دارد. برخی از دوستان اعتقاد به جایگزینی دارند. اما به نظر من جایگزینی و حذف گزینه‌های پیشین بازخورد مناسبی در وب نخواهد داشت. جاکس به عنوان رقیبی قابل می‌تواند در کنار توییتر و دیگران فعالیت و پیشرفت کند. توییتر جای خودش را دارد و جاکس جایگاه خود. مهم این است که از تلاش‌های وطنی و ایرانی به خصوص توسعه و فراگیری زبان فارسی در وب حمایت شود.  برای پیشبرد شعار Think global, Act local باید در میدان‌های جهانی حضور فعال داشت تا نتیجتاً در داخل نیز موفق بود.

با گسترش روزافزون کاربران اینترنت و رشد سریع کاربران فارسی زبان نیاز به ابزارها و امکانات فارسی برای کاربران و مدیران سایت ها (Web Master) هر چه بیشتر محسوس است.  سایت‌های انگلیسی زبان متعددی مانند (bravenet.com) نیاز مدیران و وبلاگ نویسان را برطرف می‌سازند. اما کاربر فارسی زبان طبیعتاً با سرویس و ابزار فارسی راحت تر است تا زبان بیگانه. از سوی دیگر مخاطب سایت یا وبلاگ نیز مدنظر است. بر این اساس چند سالی است سایت‌ها و سرویس های مختلف فارسی در اینترنت و بین کاربران فارسی زبان ایجاد شده است.

از جمله ‌ی موفقترین آنها می‌توان از سایت وبگذر (webgozar.com) نام برد. این سایت که عملکرد نسبتاً‌ خوب و قابل قبولی طی چند سال فعالیت خود داشته توانسته تعداد زیادی از مدیران سایت‌ها و وبلاگ‌ نویس‌ها را به خود جلب کند. خدمات ارائه شده به اعضاء سایت:

۱- آمارگیری و شمارنده

 2- سیستم نظرسنجی

۳- عضوگیری و ارسال خبرنامه

 4- قالب‌های رایگان وبلاگ ( در سه پلتفرم: بلاگفا، میهن بلاگ، پرشین بلاگ )

 5- نظرسنجی sms ای (جدید)

 6- نمایشگر rss (فید خوان)

 7- امکان دریافت گزارشات سایت با sms

 دومین سایت که عمرش به دو سال نمی‌رسد I30T است. این سایت سال اول فعالیتش را بصورت آزمایشی و با ارائه سرویس تبلیغات (افزایش اعتبار کلیکی) آغاز کرد. تبلیغات مشتریان خود را دریافت و بصورت کد در اختیار اعضاء قرار می‌داد تا آن را در سایت‌ها و وبلاگ‌هایشان نمایش داده و به ازای هر کلیک مبلغی به حسابشان واریز می‌شد. از سال دوم و آغاز فعالیت رسمی سایت I30T امکانات و ابزارهای فارسی برای وب مسترها به تدریج اضافه شدند. به طوری که علاوه بر سیستم تبلیغات عمومی رایگان، ابزارهای زیر قابل دسترسی هستند:

۱- شمارنده بازدید صفحات (به صورت متنی و امکان دانلود گزارش)

۲- خبرخوان الکترونیک (فید خوان)

۳- نظرسنجی

۴- عضوگیری و ارسال خبرنامه

۵- سایت‌ها و وبلاگ‌های مورد علاقه (بلاگرول به همراه نمایش بروزرسانی)

۶- شمارنده معکوس (نمایش مدت زمان باقیمانده به اتفاقات مهم)

۷- دعوت از دوستان (معرفی سایت یا وبلاگ شما توسط  بیننده سایت)

۸- فرم اختصاصی (فرم تماس اختصاصی برای اعضاء)

همانطور که ملاحظه می‌کنید هر دو سایت وبگذر و I30T‌ اقدام به ارائه ابزارهای رایگان فارسی در اینترنت کرده‌اند که با اقبال کاربران فارسی زبان نیز مواجه شده است. چیزی که مهم است حس رقابتی است که باید بین اینگونه سایت‌ها و سرویس دهندگان بوجود آید. همانند رقابت نفس گیری که بین دو سیستم مدیریت وبلاگ Movabletype و WordPress در جریان است. در حین اینکه کیفیت اصل مهمی است که باید فراموش نشود. زیبایی نیز بی تاثیر نخواهد بود. چنانچه اگر این دو سرویس دهنده را از نظر زیبایی خدمات مقایسه کنم باید بگویم خدمات وبگذر زیباتر و شکلی جذابتر دارد. در عین اینکه I30T سبکتر و دست و دلبازتر است!

من امروز در خوشمزه (Delicios) ثبت نام کردم و لینک Rss را به عنوان ویجت در وردپرس دات کام وارد کردم. اما نمی‌دانم چرا این پیغام دیده می‌شود:

An error has occurred; the feed is probably down. Try again later

بوک مارک‌ها در سایت خوشمزه دیده می‌شود اما بر روی فید منتشر نشده. در ضمن از اکستنشن یاهو برای خوشمزه بر روی فایرفاکس بوک مارک‌ها را می‌زنم. کسی می‌تواند اشکال کار را پیدا کند؟

* پی‌نوشت:  مشکل حل شد.

آقا نوید امروز مطلبی درباره پروسه فارسی سازی وردپرس نوشتند که آمار خوب و امیدوار کننده ای در آن دیده میشود. بعد از چند نوشته‌ی عصرونه و مزیدی گُل، غیرت وردپرس دات کامی‌ها گل کرده و ظاهراً جملات و رشته‌های بیشتری از وردپرس انگلیسی به فارسی ترجمه شده. امروز بعد از وارد شدن به بخش ترجمه وردپرس بیش از ۵۰ رشته را ترجمه کردم. اینکار به قولی هم فال است و هم تماشا. یعنی برای منی که مدتی است درگیر مرور و تقویت زبان انگلیسی هستم به عنوان یک محک هیجان انگیر می‌تواند موثر باشد. از طرفی ترجمه نواقص وردپرس کمک شایانی به فراگیر شدن این موجود (چیزی که قابل رشد و ارتقاء روزانه است) می‌کند. عصرونه توضیحات مکفی را داده است. فقط باید توجه کنید مثل من مشغول بازی (Translate Random) که همان ترجمه تصادفی هست نشوید و یادتان نرود که برای ثبت ترجمه باید آن را Approve (تایید) کنید! وگرنه معلق باقی خواهد ماند. در ترجمه سعی کنید اگر چیزی را نمی‌دانید اقدام نکنید. چون این کار وقت دوستانی را که باید دوباره ترجمه شما را ویرایش کنند خواهد گرفت. حساب کردم دیدم اگر ۱۳۰ نفر هرکدام ۲۰ ترجمه انجام دهند وردپرس را استاد می‌شود. البته می‌شود ۲۰ نفر ۱۳۰ رشته را ترجمه کنند. اما بنی آدم اعضای یکدیگرند … :دی