عصر و شب گذشته زمین بین خورشید و ماه قرار گرفت. آخرین خسوف سال و به عبارتی، آخرین ماه گرفتگی کلی تا ۴ سال آینده ( تا ۶ مهر ۱۳۹۴). ماه‌گرفتگی وقتی رخ می‌دهد که ماه از سایه زمین عبور کند. این سایه از دو قسمت تشکیل شده، قسمت درونی که تاریک‌تر است را سایه و قسمت بیرونی که کمی روشن‌تر است را نیم‌سایه می‌نامیم. اگر ماه به طور کامل از سایه عبور کند ماه‌گرفتگی کلی است ولی اگر قسمتی از ماه از سایه زمین عبور کند ماه‌کرفتگی را جزئی گوییم. خسوف کلی عمدتاً از هر دو سال یک بار اتفاق می افتد که بدلیل یک سوم کوچکتر بودن ماه از زمین است. ادامه ی نوشته

در سال‌های اخیر، با رشد اختر‌شناسی در طول موج‌های غیرمرئی، دانشمندان بسیاری به کمک مقایسه‌ی داده‌ها و تصاویر جرم‌های آسمانی در بخش‌های متفاوت طیف، به کشف‌های بزرگی دست زده‌اند. تلسکوپ‌هایی که در زمین و فضا در بیشتر طیف الکترومغناطیس به کیهان می‌نگرند، امکان این پژوهش‌های جدید را فراهم آورده‌اند.

سحابی خرچنگ بازمانده‌ی انفجار ستاره یا ابرنواختری است که حدود هزار سال پیش، در صورت فلکی ثور دیده شد. گاز ستاره‌ی نابود شده با سرعت بسیاری در حال پخش شدن در فضاست. ادامه ی نوشته

در آغاز عصر فضا، موشک‌ها سرانجام مانند توپی از آتیش می‌سوختند یا به جای رسیدن به مدار صحیح، از مسیر اصلی منحرف می‌شدند. اما امروزه قابل اطمینان ترند؛ زیرا مهندسان فضایی بهترین روش‌ها را برای ساختن، ترکیب ماده‌ی پیش ران و تزریق آن به موتور‌ها یافته‌اند. ماده‌ی پیش ران شامل سوخت اصلی و اکسید کننده‌های خود را به فضا حمل می‌کنند؛ برخلاف هواپیما‌ها که از اکسیژن موجود در جو استفاده می‌کنند. ممکن است سوخت و اکسید کننده جامد یا مایع باشند؛ توان سوخت‌های مایع بیشتر است؛ بعنی در هر ثانیه بیش از مواد پیش ران جامد نیروی پیش ران تولید می‌کنند.  ادامه ی نوشته

شعله‌های پر خروش آتش، در بیستم ژوییه‌ی سال ۱۹۶۹، فضانوردان آپولو (Apollo) را به سوی تجربه‌ی تاریخی خود رهسپار کرد و نیل آرمسترانگ (Neil Armstrong) نخستین انسانی شد که بر سطح ماه قدم گذاشت. در هر ثانیه از نخستین ۱۲۰ ثانیه‌ی سفر فضانوردان، حدود ۳ تن نفت سفید به داخل محفظه‌های احتراق پنج موتور F۱ موشک عظیم ساترن ۵ (Saturn V) سرازیر می‌شد. این موتور‌ها در هنگام بلند شدن موشک از روی زمین نیروی پیش رانی برابر ۳۲ هواپیمای بویینگ ۷۴۷ در هنگام پرواز تولید کردند. امروزه واکنش‌های توانمند شیمیایی همچنان نیروی موشک‌ها را فراهم می‌آورند. ادامه ی نوشته

موسسه SETI، پروژه‌ی  آرایه‌ی رادیوتلسکوپی Allen را که فضا را برای یافتن زندگی موجودات دیگر جستجو می‌کرد، به دلیل کمبود بودجه متوقف نمود. فاز اول این آرایه متشکل از ۴۲ رادیو تلسکوپ ۲۰ فوتی گسترده شده در شمال سان فرانسیسکو است که در سال ۲۰۰۷ با کمک ۲۵ میلیون دلاری یکی از بنیانگذران مایکروسافت یعنی پائول آلن تکمیل شد. اکنون دولت امریکا بودجه‌ی این پروژه را قطع کرده و ادامه کار آن ممکن نیست. این توقف (امیدواریم) بصورت موقتی باشد. حداقل تا زمانی که کمک ۵ میلیون دلاری برای آغاز بکار مجدد آن، که تحقق‌اش تا سال ۲۰۱۳ پیش بینی شده، صورت گیرد.  ادامه ی نوشته

پرتوهای گاما (Gamma rays) مهیب‌ترین و فاجعه بار‌ترین رویداد‌ها و اجرام، مانند تپ اختر‌ها، اختروش (Quasar)‌ها و سیاه چاله‌ها را در گوشه و کنار عالم نمایان می‌کند. این تابش کوتاه‌ترین طول موج و بیشترین انرژی را در میان انواع تابش‌ها دارد. هیچ ابرگاز یا ستاره‌ای آنقدر داغ نیست که در این طول موج‌ها تابش کند، با آنکه واکنش‌های هم جوشی هسته‌ای در مرکز تمام ستاره‌ها فقط پرتو گاما تولید می‌کنند، سطح ستاره برای تولید چنین پرتوی به اندازه کافی داغ نیست. در عوض، اتم‌های رادیواکتیو در فضا پرتوهای گاما تولید می‌کنند. به علاوه، بر اثر برخورد شدید ذراتی که با سرعت حدود سرعت نور به یکدیگر می‌خورند یا ادامه ی نوشته

آسمان در طول موج‌های پرتو ایکس (X-Ray) کاملاً نا‌آشنا به نظر می‌رسد. در این طول موج، آسمان پر از توده‌های عظیم و درخشان گاز و ستاره‌های پرتو ایکس عجیب و متغیر است. پرتو ایکس نوعی از تابش با انرِژی زیاد و طول موج کوتاه است که اغلب اجسامی داغ‌تر از یک میلیون درجه از خود ارسال می‌کنند و نقاط داغ عالم را نشان می‌دهند. جو خورشید و جو ستاره‌های مشابه آن نیز چنان داغ است که پرتو ایکس با فروغ بسیار کمی می‌درخشد. بقایای ابرنواختر‌ها و گازهای اطراف تپ‌اختر‌ها و سیاه چاله‌ها، جایی که دما ممکن است به ۱۰۰ میلیون درجه‌ی سانتی گراد برسد، منایع بسیار قوی‌تر پرتو ایکس هستند.  ادامه ی نوشته

اختر‌شناسان برای ردیابی داغ‌ترین ستاره‌ها (بار‌ها داغ‌تر از خورشید)، باید از تابش فرابنفش (Ultraviolet) استفاده کنند. ستاره‌ای که از دمای ۱۰ هزار درجهٔ سانتی گراد داغ‌تر است، در طول موج‌های فرابنفش درخشان‌تر می‌درخشد. هم چنین تابش فرابنفش آشکار می‌کند که درون ابرهای گازی داغ و نامرئی بین ستاره‌ها چه خبر است. البته ملکول ازن در جو زمین، رصد در این نور را مشکل می‌کند. در زندگی روزمره لایهٔ ازن ما را در برابر تابش فرابنفش خورشید حفاظت می‌کند و ما نگران حفرهٔ لایهٔ ازن هستیم. ادامه ی نوشته

اختر‌شناسان با دریافت امواج رادیویی از فضا، بسیاری از پر انرژی‌ترین اجسام و انفجاری‌ترین وقایع را در عالم کشف کرده‌اند. این کشف‌ها عبارت‌اند از بقایای انفجارهای ابرنواختری، گرداب‌های ماده در اطراف سیاه چاله‌های ابرپرجرم، و حتی تابش بازمانده‌ای از انفجار بزرگ که عالم از آن متولد شد. آنان می‌توانند با تلسکوپ‌های رادیویی ، ملکول‌ها، یعنی مواد اولیه ی ساخت سیارات جدید و حتی حیات در فضا را دنبال کنند. طبق قوانین بین المللی، هیچ کس حق ندارد در طول موج‌هایی که برای بررسی عالم استفاده می‌شود، برنامهٔ رادیویی ارسال کند. ادامه ی نوشته